Warenwet
| 1. Nederland en de EU |
| 2. USA en CODEX Alimentarius |
| 3. Advisering |
Ondanks andere beweringen, zijn voedingsmiddelen de meest veilige producten die we kennen. Dat de mensen steeds ouder worden, is daar het directe gevolg van.
Des al niet te min komen soms ongelukken voor, soms door onkunde en in een uitzonderlijk geval gewoon door fraude.
Deze beide beweringen maakt dat bij de productie van levensmiddelen de producent altijd kritisch moet blijven zijn t.a.v. zijn productiemethoden. De veiligheid van de producten moeten gewaarborgd zijn. Tevens zal de producent dat goed moeten communiceren met zijn afnemers b.v. door etikettering, maar ook door andere vormen van voorlichtingen te geven.
Een goede producent heeft eigenlijk geen (warenwet) wetgeving nodig. Dit bleek tijdens de inventarisatie van de Warenwet door de overheid in het kader van het streven om de administratieve lasten te verlichten. Deze inventarisatie leerde dat de meeste handelingen uitgevoerd door de voedingsmiddelenindustrieën reeds standaard zijn bij de normale gang van zaken bij productie van veilige producten. Toch bestaat er een Warenwet en zal men er aan moeten voldoen.
De Warenwet behandelt de veilige bereiding van producten gebaseerd op de Hygiëne verordening van de EU. Daarin staat de HACCP (Hazard Analytical Critical Control Point) methode centraal. D.w.z. dat een bedrijf de kritisch plaatsen in een proces moet bepalen en daarop controleren of zijn proces producten oplevert die binnen de gestelde eisen zullen blijven. Naast de wet zijn er ook bv. ISO normen. ISO 22000 is b.v. een belangrijke combinatie op het gebied van management en hygiëne.
Bij de samenstelling van zijn producten zal de fabrikant rekening moeten houden met wettelijke samenstellingseisen, die kunnen variëren van een positieve lijst (alle aanwezige stoffen liggen vast, soms met maximale/minimale concentraties) tot negatieve lijsten (componenten die er niet in mogen zitten).
Voedingsadditieven, met een E-nummer, staan in negatieve belangstelling, maar zijn eigenlijk op veiligheid de best onderzochte producten. Sommige additieven kunnen onbeperkt gebruikt worden (Quantum Satis) en andere alleen limitatief (bv. sulfiet).
Er zijn ook algemene regels voor maximum niveaus van verontreinigingen van bv. pesticiden, zware metalen en andere natuur- of milieu verontreinigingen.
Vervolgens zullen producten verpakt moeten worden en geëtiketteerd. Verpakkingen moeten aan de Warenwet voldoen (VGB). Bij etikettering wordt onderscheidt gemaakt tussen halffabikaten (bij handel tussen industrieën onderling B2B) en eindproducten voor de consument.
Tenslotte voor bepaalde bevolkingsgroepen gelden aparte/strengere regels. Dit is met name het geval voor babyvoedingen.
De Nederlandse Warenwet is steeds meer gebaseerd op de EU General Food Law (GFL), waarmee harmonisatie binnen de EU op vele gebieden is bereikt en het vrijhandelsverkeer zijn vorm heeft gekregen. Dit is een dynamisch proces dat aldoor aan verbeteringen en veranderingen onderhevig is. Van belang is tijdig rekening te houden met op hand zijnde veranderingen.
Voedingsmiddelen worden veelal geëxporteerd naar andere landen buiten de EU. Doen we dat niet zelf, dan zijn er anderen die onze producten verwerken en doorsturen. Het is daarom van belang na te gaan of producten ook voldoen aan Warenwetgevingen (food law) in landen buiten de EU en dan met name de USA. Waarom de USA? Omdat vele landen ook naar de USA exporteren en dus er belang bij hebben dan de betreffende producten aan de USA wetgevingen voldoen.
In de USA is de FDA (Food and Drugs Administration) verantwoordelijk voor de veiligheid van voedingsmiddelen. Dit is geregeld in de 21 CFR (Code of Federal Regulations) Food and Drugs.
Andere landen hebben hun eigen wetgevingen en zullen geraadpleegd moeten worden alvorens tot export over te kunnen gaan. Dat is geen gemakkelijke zaak. Enkele instanties geven inlichtingen hierover, o.a. het Ministerie van LNV, maar uiteindelijk kan het zijn dat met de nationale autoriteiten contact gelegd moet worden, iets dat meestal alleen goed gaat met lokale hulp al is het maar vanwege de taal (denk b.v. aan Japan).
Vele landen zijn lid van de FAO (Food and Agriculture Organisation van de United Nations) en de WHO (World Health Organisation). Een onderdeel daarvan is de CODEX Alimentarius (CODEX=boek en Alimentarius=voedsel) die regels stellen voor veilige producten en eerlijkheid in de handel. Hoewel de ontwikkeling van nieuwe normen vaak lang kan duren, zijn deze normen vaak wel weer de geaccepteerde basis voor nationale regelgevingen voor voedingsmiddelen. Strikt formeel moeten alle aangesloten landen de CODEX Alimentarius in hun wetgeving implementeren, maar in praktijk is dat lang niet altijd het geval.
Bij het op de markt brengen van voedingsmiddelen, inclusief dranken, kan men niet buiten de Warenwet om. Hygiënische bereiding, samenstelling, etikettering, enz. enz. zijn zaken waarmee men rekening zal moeten houden. Bij export buiten de EU gelden weer andere wet- en regelgevingen. Misschien exporteert u zelf niet, maar uw afnemer wel en die zal met vragen bij u komen. Geen enkele Consultancy kan u helpen met warenwettelijke aangelegenheden van alle landen op de wereld. U zult een duidelijke keuze moeten maken welke landen interessant zijn. Zijn het Engels sprekende landen dan kan de Lichtenbelt Consultancy u waarschijnlijk helpen. In mindere mate ook landen als Japan en China.